یادداشت‌هایی برای مخاطب احتمالی
ردپاهایی که محو خواهد شد

زنده اما خشکیده
این را در روزهای نوروز امسال نوشته بودم:

پدر و مادرم بیشتر از یک ماه قبل چند تا از شاخه‌های درخت کوچک انگور توُ حیاط رو بریده بودند. دو سه روز بعدِ این اتفاق، شاخه‌ها گوشه‌ی حیاط بودند که یه گلدون می‌خرند و برای اینکه گل صاف بایسته، یک تکه از همون شاخه‌‌های بریده‌ی مو رو می‌بُرند و می‌زنند کنار ساقه‌ی گل و می‌ذارندش توُ خونه. ده روز بعد مادر می‌بینه که داره از این شاخه‌ی خشکیده برگ‌های ریز رشد می‌کنه. تقریبا به سرعت اون بریده‌ی خشک شاخه‌ی مو ریشه دوُنده، برگ‌های لطیفی داده و حالا داره قد می‌کشه. آیا بهار یعنی همین؟ از مرده به زنده تبدیل شدن؟ چطور می‌شه مثل همین تکه‌ی خشکیده‌ی مو، به طراوت بهاری رسید؟

 

نوشته شده توسط آیدین فرنگی در ساعت 11:25 | لینک |

فقط یک کلنگ دیگر تا فوران نفت

برخی مقامات و مسئولان مملکتی، چه در سطح ملی و چه در بخش‌های استانی، موقع کلنگ‌زنی پروژه‌ها چنان با قدرت و جان و دل نوک تیز کلنگ را به زمین می‌کوبند که به نظر می‌رسد اگر یک بار دیگر کلنگ را به زمین بکوبند، از همان نقطه طلای سیاه فوران خواهد کرد. 

کمرتان نگیرد! به تن‌تان آسیب نزنید! گاهی نوک تیز کلنگ را طوری به زمین می‌کوبند که برای بیرون آوردنش دچار مشکل می‌شوند.

 

نوشته شده توسط آیدین فرنگی در ساعت 1:5 | لینک |

عروسکِ نمایشیِ تَکَم؛ پیام‌آور شادی‌های نوروزی


كانون پرورش فكری کودکان و نوجوانان در مجموعه‌ی عروسک‌های سنتی و آیینی ایران‌زمین، عروسک «تَکَم» را در شمارگان بالا و با قیمت مناسب تولید کرده است. این عروسک که نوعی پیام‌آور شادی است و پیام‌آور آمدن بهار و نوروز، در گذشته، در شهرهای منطقه‌ی آذربایجان یا دست‌کم قطعا در منطقه‌ی اردبیل ـ از سنت‌های قدیمی شهرهای دیگر آذربایجان خبر ندارم ـ در روزهای آخر اسفند با شعرهای خاصی که تکم‌گردانان می‌خواندند، در کوی و برزن و روستاها گردانده می‌شده است. این سنت در حال حاضر به دست برخی بازیگران نمایش با کمک صداوسیما یا شهرداری در اردبیل، در آخرین روز هر سال اجرا می‌شود. به‌هرحال اقدام کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برایم خوشحال‌کننده بود. هرچند معرفی این عروسک فراموش‌شده به تأخیر افتاد، می‌توانید برای اسفند 94 تهیه‌اش کنید. محل فروش: فروشگاه‌های کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان. البته تکم در دو نوع کلی تولید شده که تکم شماره‌ی یک به شکل مألوف تکم شبیه است و برای بازی ساده‌تر.

 

نوشته شده توسط آیدین فرنگی در ساعت 13:3 | لینک |

گیرنده شناخته نشد


چند جمله‌ی زیر را از کتاب «گیرنده شناخته نشد» برداشته‌ام: «تنها آدم‌های مهم دنیا همین آدم‌های اهل عمل هستند. اینجا... یکی از همین عملگرایان ظهور کرده. مردی پرشور دارد همه‌چیز را تغییر می‌دهد. زندگی یک ملت به طرفة‌العینی زیر و رو می‌شود، چون مرد عمل آمده است و من هم به او می‌پیوندم... به این جنبش عظیم تکیه می‌کنم. عمل می‌کنم، پس هستم... من درباره‌ی نتیجه‌ی اعمالمان سؤالی نمی‌کنم. لزومی ندارد. می‌دانم که این اعمال درست است، چون ضروری است. آدم‌هایی که این‌قدر شور و شوق دارند ممکن نیست به راه‌های خطا کشیده شوند... ما بی‌رحمیم. معلوم است که بی‌رحمیم. هر تولدی با درد همراه است، و نیز تولد دوباره‌ی ما.» صص 37 و 36

به نظرم باید از هرکجا که مشابه این جمله‌ها گفته می‌شود پرهیز کرد. چرا باید مثال‌های مربوط به طبیعت را به موارد مربوط به رفتارهای اجتماعی گره زد؟ مثلِ «هر تولدی با درد همراه است!» از این نوع مثال‌ها احساس خطر می‌کنم. یک مثال دیگر این است: «آب تا یک حد معین می‌تواند پشت سد بماند. بیشتر که بشود سرریز می‌کند.» این مثال مربوط به طبیعت است. کسانی با زدن این مثال در مورد مسائل اجتماعی، سال‌هاست منتظرند، اما... . در بخشی از این کتاب خطرناک‌بودن باورها و اشخاصی که عملگرایانه، به طرفة‌العینی قصد زیر و رو کردن همه چیز و درست کردن اوضاع را دارند نشان داده شده است.

البته در نهایتْ داستان کتاب مهم است و خواننده به نظرم تا پایان کتاب نخواهد توانست نحوه‌ی پایان قصه را حدس بزند.

 اطلاعات مربوط به کتاب در اینجا

این کتاب را در یک روز فراموش‌نشدی اواخر اسفندماه از دو دوست مهم هدیه گرفتم و از خواندنش لذت بردم.

نوشته شده توسط آیدین فرنگی در ساعت 11:22 | لینک |

آرامگاه مرحومه بانو سارا بنایی؛ عیال کربلایی جعفر فرنگی

 

 

 چهارشنبه‌سوری رفتم به مزارستانِ «جَجین» (داش‌کَسَن)ِ اردبیل. رفتم سر مزار مادربزرگم. مادر پدرم. فکر کنم بیشتر از دوازده سال بود که سر خاکش نرفته بودم، اما همیشه وقتی اتوبوس واحد از کنار مزارستان رد می‌شد، به یادش می‌افتادم. دو اسفند شصت و نه، سپرده شد به خاک سرد گورستان؛ شب قبلش برف باریده بود؛ تپه‌ای از برف در حیاط جمع بود؛ روز جمعه بود. اینها را به وضوح وقایع دیروز در یاد دارم. حتماً می‌خواستم روز چهارشنبه‌سوری به زیارت مزارش بروم؛ چون چهارشنبه‌سوری‌های مادربزرگ محزون بود. نمی‌دانم چه سالی، اما می‌دانم که سال‌ها پیش از آنکه به دنیا بیایم، دختر جوانش را در شبِ چهارشنبه‌ی آخر سال از دست داده بود. همیشه چهارشنبه‌سوری برایش معنای سالگرد فوت دخترش را داشت.

 

 

نوشته شده توسط آیدین فرنگی در ساعت 15:45 | لینک |

باورهای مردمی را خیلی وقت‌ها دوست دارم. این باورها گاهی پر از احساس زندگی و مهربانی‌اند. گاه باور یک فرد یا رفتار فردی او می‌تواند به رفتاری گسترده‌تر بدل شود. قبل‌ازظهر دیروز (چهارشنبه‌سوری) این عکس را در مزارستان «جَجین» (داش‌کَسَن) اردبیل گرفتم. کسی روی سنگ قبری سبزه و کاه گذاشته بود. کاه که در زبان محلی (کولَش) گفته می‌شود، رایج‌ترین سوخت آتش چهارشنبه‌سوری در اردبیل است. کاه را فقط روی این سنگ قبر دیدم، اما سبزه روی چندین سنگ دیگر دیده می‌شد.

چهارشنبه‌سوری 93. مزارستان ججین (داش‌کسن) در اردبیل

 

نوشته شده توسط آیدین فرنگی در ساعت 0:18 | لینک |

تهران و صدای موتورسیکلیت‌ها


اینبار اولین چیزی که در تهران توجهم را جلب کرد، صدای موتورسیکلیت‌ها بود. صدای موتورسیکلت‌ها متوجهم کرد که پا به تهران گذاشته‌ام. به نظرم این صدا شاخص‌ترین وجه هویتی تهران از نظر صوتی است.

نوشته شده توسط آیدین فرنگی در ساعت 0:38 | لینک |

تو آشپزخونه بلمبون و مشت بکوب به تیفال!

 

صبح پیامک داد که: «یاد اون روزی افتادم که لنگستن هیوز رو در کاست گوش داده بودیم با هم.» همین کلمه‌ی کاست ذهنم رو کشید به تقریبا ده سال پیش. براش نوشتم: «شاید روزی بوده مثل امروز. ابری، بارانی، سرد. کمی غمگین بودیم، کمی سبکسر، کمی شاد، کمی معترض، کمی تسلیم.» نوشت: «ای خداجونم آوازای غمناک داشتن چیز وحشتناکیه. واسه نریختن اشکامه که اینطوری نیشمو وامی‌کنمو می‌خندم.»

یادمه یه روز تکه‌هایی از شعر هیوز رو تا جایی که یادمون بود، با ادای شعرخوندن احمد شاملو تو خیابون می‌خوندیم و غش‌غش می‌خندیدیم: «منم می‌رم تو آشپرخونه و می‌لمبونم و هیکل می‌سازم و مشت می‌کوبم به تیفال و تیفال می‌ریزه و می‌گم منم آمریکام.» خنده و ریسه در حدی که چیزی نمونده بود بشینیم وسط پیاده‌رو و بزنیم رو پامون. به شکل‌های متفاوت تکه‌ها رو می‌خوندیم و به هم می‌چسبوندیم. به اون لحظه‌ها چه اسمی می‌شه داد جز: لحظه‌های خوشِ سعادت.

 

نوشته شده توسط آیدین فرنگی در ساعت 10:3 | لینک |

تیتر نمی‌دم


اگه آدما به شکل و وضعیتی که الان آدمای بیست ساله هستن، از داخل یه معدن بیرون می‌اومدن، دنیا چه مزه‌ای داشت؟ اگه آدما دوره‌های نوزادی و کودکی نداشتن، دنیا چطور می‌شد؟ اگه در اطراف‌مون کودکانی که معصومن، نبودن، زندگی بشر روی این خاک چه وضعیتی پیدا می‌کرد؟ بچه‌ها همیشه پاک بودن و بی‌غل‌وغش بودن رو به ما یادآوری می‌کنن. اونا شعله‌ی شمعی هستن که می‌شه بهش گفت شمع زندگی و پاکی. زندگی جاری است، چون کودکانی متولد می‌شن. دنیا قابل تحمله، چون معصومیت به واسطه‌ی حضور کودکان در جهان باقی است.

 

نوشته شده توسط آیدین فرنگی در ساعت 2:56 | لینک |