تبليغاتX
یادداشت‌هایی برای مخاطب احتمالی
یادداشت‌هایی برای مخاطب احتمالی
ردپاهایی در جامعه و فرهنگ و سیاست

پرنده‌های كاغذی فراز آبی درياچه

 گزارشی از برگزاری جشنواره بادبادك‌ها در ساحل شورابيل
   اردبيل. عصر نيمه‌آفتابی 25مردادماه، محوطه مشرف به درياچه «شورابيل» محل حضور بادبادك‌بازهايی بود كه می‌خواستند پرنده‌های كاغذی بی‌بال خود را فراز اين درياچه كوچك اما كهن به پرواز درآورند.

  طبق برنامه رسمی قرار بود پس از سخنرانی مسوولان شهرداری و شورای شهر، مسابقه بادبادك‌ها آغاز شود، اما مگر می‌شود برای درك لذت «به‌ پرواز درآوردن»، برای شاد بودن و برای بازگشت به خاطره‌های كودكی، رقص بادبادك‌ها در فاصله آبی درياچه و وسعت بی‌كران آسمان را به تعويق انداخت؟! پس اگرچه جمع شدن مردم برای بادبادك‌بازی نيازمند دعوت شهرداری بود، برای شروع مسابقه نيازی به اعلام رسمی احساس نشد. زنان و مردان پا‌به‌سن‌گذاشته روی صندلی‌های چيده شده در كنار محوطه مسابقه نشسته بودند تا از نمايش طنز و موسيقی زنده‌ای كه اجرا می‌شد لذت ببرند؛ كودكان و نوجونان بسياری سعی می‌كردند بادبادك‌های نايلونی خود را با كمك والدين‌شان به رقابت با يكديگر وادارند و نخ «دورپرواز»ترين بادبادك‌ها در دست مردان ميانسالی بود كه به شيوه سنتی لوزی‌های پرنده‌ای ساخته بودند با دم و گوشواره‌های كاغذی. همسران مردان بادبادك‌ساز هم مراقب بودند تا ده‌ها نخ متصل به بادبادك‌های «كوتاه‌پرواز» نايلونی به نخ اين بادبادك‌های بلندپرواز نگيرد و گره خوردن نخ‌ها مانع اوج‌گيری يا باعث سقوط بادبادك‌های كاغذی نشود.

  «هدف ما از برپايی جشنواره بادبادك‌ها تلاش برای ايجاد نشاط در محيطی است كه خانواده‌ها در آن حضور و مشاركت دارند. اين برنامه همچنين كمك می‌كند تا فن بادبادك‌سازی به فراموشی سپرده نشود.» اين را «داوود موسوی»، معاون فرهنگی شهردار اردبيل در آغاز رسمی مسابقه گفته، ميكروفن را به «عليرضا‌ عبدالهی»، نائب‌رئيس شورای شهر می‌سپارد. عبدالهی با انتقاد از مديرانی كه حاضر به مشاركت و حتی حضور در اين برنامه نشده بودند و نيز با انتقاد از ضعف‌های موجود در جشنواره، فقر ارتباط، فقر مودت، دوستی، مهربانی و فقر شادی را مساله مهمی دانست كه گريبان جامعه امروز ما را گرفته و تاكيد كرد:‌ «هر برنامه‌ای بتواند خانواده‌ها را كنار يكديدگر گردآورد و محصول اين گردهم‌آمدن ايجاد طروات و شادابی و صفا باشد، گام ارزشمندی است كه برای سالم‌سازی جامعه برداشته‌شده.»

  «محمد رستمی» مرد 48ساله‌ای كه همراه خانواده‌ در مسابقه شركت كرده بود، درحاليكه داشت با تكان دادن نخ، بادبادك بلندپروازش را كنترل می‌كرد، خندان توضيح داد: «اين را پسرم ساخته، ولی چون خودش خجالت می‌كشيد جلوی ديگران بادبادك‌بازی كند، نيامد و من كه بزرگترش هستم به جای او در مسابقه حاضر شده‌ام» و با تبسم افزود: «الان به حال و هوای دوره كودكی برگشته‌ام. در كودكی بادبادك‌سازی و بادبادك‌بازی مهم‌ترين تفريح تابستانی ما به حساب می‌آمد؛ اسباب‌بازی‌ای كه بچه‌های خانواده‌های غيرمرفه با صرف كمترين هزينه، يعنی با دو تكه چوب و سريش و كاغذ درستش می‌كردند و در پشت بام‌ها به پروازش در می‌آورند.»

  «سهراب جاهد» بادبادك‌باز 37 ساله‌ای كه در پايان مسابقه نيز رتبه نخست را ازآن خود كرد، موقع گفتگو مدام نگران نخ بادبادك‌های نايلونی‌ای بود كه به نخ بادبادك او گره می‌خوردند. او كه بادبادكش آنقدر ارتفاع گرفته بود كه به سختی در آسمان می‌شد تشخيص داد، در مورد بادبادك‌سازی گفت: «ساختن و به پرواز درآوردن بادبادك تفريحی است كه عشق انسان‌ها به پرواز را هم نشان می‌دهد. هم ساختن بادبادك قلق‌های خاص خودش را دارد و هم به پرواز درآوردن آن. وقتی باد شديد باشد بايد دم بادبادك را بلندتر كرد و وقتی باد ملايم باشد، بايد بادبادكی با دم كوتاه به هوا فرستاد. تعادل دقيق وزن بادبادك در دو طرف و تعيين محل دقيق بسته شدن نخ هم اهميت بسياری دارد و نيز نحوه كنترل بادبادك در هوا، عامل مهم اوج‌گيری آن به حساب می‌آيد. بادبادك‌سازی و به پرواز درآوردن آن يك تفريح تكنيكی است كه برای كسب مهارت در اين زمينه بايد چندين بار آزمون و خطا را پشت سر گذاشت.»

  اگرچه مسابقه مخصوص بادبادك‌های دست ساز بود، بسياری از كودكان و نوجوانان با بادبادك‌های حاضری و نايلونی در محوطه حاضر شده بودند. «الهه جباری» يكی از اين شركت كننده‌ها می‌گفت: «من نمی‌توانم بادبادك درست كنم. در خانه‌مان هم كسی بادبادك‌سازی بلد نيست. جايی هم برای يادگيری اين كار وجود ندارد. كاش مسوولان مسابقه چند روز قبل كارگاهی برای آموزش ساخت بادبادك داير می‌كردند تا ما هم می‌توانستيم در مسابقه شركت كنيم.»

  وقتی انتقاد اين دختر نوجوان را با «محمود طالبی»، كارشناس فرهنگی شهرداری اردبيل درميان گذاشتم، وی در پاسخ گفت: «به علت كم‌كاری برخی سازمان‌ها كه برای برپايی كارگاه بادبادك‌سازی به ما قول همكاری داده بودند، متاسفانه ايجاد چنين كارگاهی مقدور نشد، اما در نظر داريم برای جشنواره سال بعد با كمك نفرات برگزيده امسال، كه از مهارت خوبی در زمينه بادبادك‌سازی برخوردار هستند، يكی – دو روز قبل از مسابقه اقدام به برپايی كارگاه آموزش بادبادك‌سازی كنيم.» وی در ادامه سخنانش به برنامه معاونت فرهنگی شهرداری اردبيل مبنی بر تشكيل شورای مردمی شهردای اشاره كرده افزود: «برای پررنگ كردن مشاركت مردم در برنامه‌های فرهنگی شهرداری، قصد داريم از افراد برگزيده شده در چنين جشنواره‌هايی برای تشكيل شورای مردمی شهرداری دعوت كنيم تا ديدگاه‌های مشورتی اين شهروندان را نيز در برگزاری برنامه‌های آينده مد نظر قرار داده باشيم.»

  هرچند در تبليغات رسمی صورت گرفته توسط شهرداری اردبيل جشنواره امسال سومين جشنواره بادبادك‌ها در ساحل درياچه شورابيل عنوان شده بود، سابقه برگزاری نخستين دوره اين جشنواره در ساحل درياچه تفريحی و كهن شورابيل به آخرين روز تابستان سال 1381برمی‌گردد. «عليرضا ارشادی‌فرد»، عضو هيات موسس انجمن غيردولتی‌ای كه برای نخستين بار اقدام به برگزاری جشنوراه بادبادك‌ها در اردبيل كرده، در اينباره می‌گويد: «سال 1381 ما به عنوان انجمن غيردولتی مهر و اميد جوان(امواج) برای نخستين بار با هدف انجام يك حركت نمادين برای حمايت از حقوق كودكان و ترويج مفاد كنوانسيون جهانی حقوق كودك، با تاكيد بر اصل «بازی حق كودكان است»، با كمك يونيسف و موسسه ريحانه اقدام به برگزاری اين جشنواره در ساحل درياچه شورابيل كرديم و به مدت دو سال ديگر نيز كار خود را در همين مكان ادامه داديم. در سه دوره جشنواره‌ برگزار شده توسط ما علاوه بر برپايی كارگاه بادبادك‌سازی و عرضه رايگان وسايل ساخت بادبادك چند روز قبل از برپايی مسابقه، در روز جشنواره نيز جزوه‌ها و بروشورهای آموزشی صندوق كودكان سازمان ملل متحد بين خانواده‌ها تقسيم می‌شد تا برنامه علاوه بر اجرای يك حركت نمادين و ترويج شادكامی بين كودكان، از بار آموزشی نيز برخوردار باشد. پس بايد بگويم جشنواره امسال ششمين جشنواره بادبادك‌ها در ساحل درياچه شورابيل و سومين جشنواره‌ای بود كه توسط شهرداری اردبيل برگزار شد.»
این گزارش در صفحه جامعه شماره ۸۱۰ روزنامه سرمایه چاپ شد.

نوشته شده توسط آیدین فرنگی در ساعت 17:10 | لینک  | 

DicEnFa script -->