> «اندیشیدن»؛ شعری از ویسواوا شیمبورسکا
> به: مارک اسموژینسکی/ شعری از جملیه...
> چقدر همه چیز است این توصیف ساده از روزهایش...
> لابیهای نژادپرستانه ایرانی را در رایگیرهای اینترنتی تشویق نکنیم
اندکی پس از اعلام نتایج انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، «رجب طیب اردوغان»، نخستوزیر ترکیه، به ارائه تحلیل پیرامون این نتیجه پرداخت. اردوغان با بیان اینکه دیگر شکاف سیاه و سفید مفهوم خود را در آمریکا از دست داده، با اشاره به اظهارات چندی پیش اوباما پیرامون مساله قبرس افزود: «امیدواریم برخی تزهای به کار رفته در جریان فعالیت کمپین انتخاباتی اوباما، در حد همان کمپین باقی بماند.»
به گزارش روزنامه ملیت، چاپ ترکیه، اردوغان هنگام خروج از پنجمین نشست شورای خانواده در آنکارا، تاکید کرده: «مناسبات ترکیه و آمریکا با تغییر روسایجمهور ایالات متحده تغییر نخواهد یافت؛ چراکه شکلگیری این مناسبات با به رسمیت شناخته شدن تفاوتهای استراتژیک دو طرف همراه بوده است.»
اما «انتخاب سناتور دموکرات، باراک اوباما به عنوان رئیسجمهور آینده آمریکا، چه تاثیر روی ترکیه خواهد گذاشت؟» این پرسشی است که روزنامهنگار با سابقه ترک، «جان دوندار»(Can Dündar) در میزگرد تلویزیونی خود با چند تن از صاحبنظران سیاسی ترکیه در میان گذاشته است.
«فاروق لوغاوغلو»، سفیر سابق ترکیه در آمریکا که در میزگرد مذکور شرکت بود میگوید: «دموکرات یا جمهوریخواه بودن رئیسجمهور آینده آمریکا برای ترکیه تفاوت زیادی ندارد، اما آنکارا راحتتر میتواند با جمهوریخواهها کنار بیاید؛ چراکه آنها روی مقوله حقوق بشر حساسیت کمتری نشان میدهند و مساله امنیت برایشان از اولویت بیشتری برخوردار است. البته نباید فراموش کرد که اوباما روز بیستم ژانویه قدرت را تحویل خواهد گرفت و تا روز ۲۴ آوریل نیز زمان زیادی نمانده. در این مدت لابی ارامنه تلاش خواهد کرد تا رئیسجمهور آینده آمریکا در بیانیه ۲۴ آوریل خود از تعبیر «نسلکشی» استفاده کند؛ مسالهای که تلاش برای جلوگیری از وقوع آن، توجه ویژه دولت ترکیه را طلب میکند. از طرف دیگر تا حل مساله حقوق بشر، حقوق اقلیتها و مساله کرد توسط دولت ترکیه، پیگیری این موارد از دستور کار واشینگتن خارج نخواهد شد.»
«سوآت کینیکلیاوغلو»، نماینده حزب حاکم عدالت و توسعه در پارلمان ترکیه نیز با اشاره به موضوع ارامنه گفت: «مطرح شدن موضوع ارامنه در کنگره آمریکا ظرف شش ماه آینده احتمال اندکی دارد. آنچه باعث نگرانی ما میشود، خواستگاه روشنفکرانهتر اوباماست؛ چراکه او از شیگاگو آمده و در تیم همراهش چند تن از کارشناسان بررسی مساله نسلکشی نیز به فعالیت میپردازند. اگرچه لابی ارامنه تلاش خود را برای همراه کردن اوباما آغاز کرده، فکر نمیکنم او خود را درگیر چنین ماجرایی بکند؛ چون در چنان صورتی اشتراکات استراتژیک آنکارا و واشنگتن آسیب جدی خواهد دید.»
کینیکلیاوغلو افزود: «در مقوله پ.ک.ک نحوه برخورد اوباما برای ما مشخص است. او و «بایدن» در برنامه انتخاباتیشان گفته بودند که پس از ملاقات با رهبران ترکیه و عراق برای حل مساله مذکور تلاش خواهند کرد. نباید از یاد برد که در مقوله ارامنه، ترکیه از برتری روانی برخوردار است. در دو موضوع سوریه و ایران نیز ما با اوباما در یک طیف قرار میگیریم. از طرف دیگر اکنون شرایط تغییر کرده و ترکیه قدرت برتر قفقاز و خاورمیانه به حساب میآید. فکر نمیکنم در خصوص پ.ک.ک با اوباما مشکل خاصی داشته باشیم.»
«شوکور الکداغ»، سفیر سابق ترکیه در واشینگتن و نماینده حزب جمهوری خلق در پارلمان هم در برنامه تلویزیونی مذکور که گزارش آن توسط روزنامه ملیت منتشر شده میگوید: «نوع نگاه دولت آمریکا به مساله پ.ک.ک عنصر تعیین کننده مناسبات آنکارا-واشینگتن به حساب میآید. آمریکا پس از مارس ۲۰۰۸ سیاست اعمال مجازات علیه ترکیه را پیش گرفت و با خارج کردن پ.ک.ک از لیست سازمانهای تروریستی، جانی دوباره به این تشکیلات بخشید. از طرف دیگر آمریکا چهار سال تمام نیز دست از این سیاست برنداشت. پس از اشغال عراق هم آمریکا هیچ برخوردی با نیروهای پ.ک.ک در این کشور نداشته است. ترکیه باید از دولت اوباما بخواهد تا بین دو گزینه «آنکارا» یا «بارزانی» یکی را انتخاب کند. در قبال ایالات متحده، ترکیه تاکنون سیاستی بسیار ضعیف داشته و ما باید به صورت کاملا شفاف برخی موارد را به کاخ سفید یادآور شویم.»
اما «عمر تاشپینار»، کارشناس مسائل ترکیه در انستیتو بروکینگز، به اطلاعات بیشتر کارشناسان مسائل ترکیه در تیم اوباما اشاره کرده تاکید میکند: «کارشناسان مسائل ترکیه در تیم اوباما در قیاس با کارشناسان تیمهای مککین و بوش، شناخت دقیقتری نسبت به ترکیه دارند.»
تاشپینار ادامه میدهد: «در ترکیه موقع صحبت از اوباما، همیشه مقوله ارامنه به ذهن متبادر میشود، اما باید با آرامش و از چشماندازی وسیعتر به موضوع نگریسته شود. نباید فراموش کنیم که کارشناسان ترکیه در تیم اوباما عین همان افرادی هستند که در تیم کیلینتون نیز حضور داشتند. البته جای نگرانی نیست و ترکیه باید متکی به تواناییهای خودش باشد. ما باید مناسباتمان را با «ایروان» باز هم گستردهتر کرده و نسبت به بیاثر کردن فعالیت لابی ارامنه در آمریکا بکوشیم. اگر ترکیه بتواند گامهای درستی بردارد، در آمریکا لایحه «نسلکشی» ارامنه به تصویب نخواهد رسید. مذاکره چندی پیش ترکیه با بارزانی جسارت ترکیه را نشان داد و در واشینگتن نیز این اقدام آنکارا مورد ستایش قرار گرفت. روی کار آمدن اوباما باعث تسریع در روند مذاکرات بارزانی و آنکارا خواهد شد. ترکیه باید به این فکر کند که چطور میتواند به جای جنگ، درخصوص مسائلی چون پ.ک.ک، نفت و تعادلهای منطقهای، با هیات حاکم بر شمال عراق به توافق دست پیدا کند. به عقیده من با حاکمیت دموکراتها بر کاخ سفید، مناسبات ترکیه در عرصه روابط خارجی هم وارد دوران بهتری خواهد شد.»
