ماشین‌ حساب شکل تکامل یافته‌ی چرتکه است و انگشترهای دیجیتالی عددشمار شکل تکامل یافته‌ی تسبیح. در واقع تسبیح را ـ در فرهنگ اسلامی ـ می‌توان یک ابزار شمارشگر ساده به حساب آورد که حسب رفتارهای آیینی می‌تواند تعداد دانه‌های آن متفاوت باشد. اگرچه انگشترهای دیجیتالی عددشمار از نظر فناوری بسیار ساده‌تر از ماشین‌های حساب هستند، تبدیل تسبیح به عددشمارهای دیجیتالی با تاخیر زمانی طولانی‌تری ـ در قیاس با تبدیل چرتکه به ماشین حساب ـ اتفاق افتاده است. چه دلایل فرهنگی و اجتماعی‌ای در پشت این تحول نهفته است؟ آیا مومنانی که به انگشترهای دیجیتالی روی آورده‌اند، تسبیح گرداندن را کاری شایسته نمی‌دانند؟ استخاره با تسبیح یکی از کارکردهای تسبیح به حساب می‌آید. آیا کاربران انگشترهای دیجیتالی نیازی به استخاره احساس نمی‌کنند؟ تصویر مرسوم از سجاده‌های شیعی، مهر است و تسبیحی در کنار آن. سرنوشت این تصویر در چند دهه‌ی آتی چه خواهد شد؟ چرا برخی از مومنان که تعدادشان اندک هم نیست، عددشمارهای دیجیتالی یا مکانیکی را بر تسبیح ترجیح داده‌اند؟ سنت و تکرار رفتارهای آیینی ـ سنتی در نگرش این دسته چه جایگاهی دارد؟ آیا آنها در خانه و در کنار سجاده‌هاشان نیز از تسبیح استفاده نمی‌کنند؟